Η ψυχική μας υγεία και η ψυχολογία μας είναι το ίδιο σημαντική όπως και η σωματικήυγεία. Όταν κάτι επηρεάζει τη σωματική υγεία του ανθρώπου δεν υπάρχει κάποιο μοντέλο ή κανόνας σχετικά με το πώς αντιδρά συναισθηματικά ιδίως όταν του συμβαίνει μια κάκωση νωτιαίου μυελού (ΚΝΜ) που έχει ως αποτέλεσμα να μένει παράλυτος (παραπληγία, τετραπληγία, κτλ). Κάποιοι καταφέρνουν γρήγορα να μαζέψουν τα κομμάτια τους και να συνεχίσουν τη ζωή τους, ενώ άλλοι δυσκολεύονται εξαιρετικά. Άλλοι αντιμετωπίζουν την κάκωση ως πρόκληση κι άλλοι ως συντριβή.
Οι πιο συνήθεις συναισθηματικές αντιδράσεις είναι αρχικά η άρνηση και η χαμηλή αυτοεκτίμηση, ξαφνικά αισθάνεται ο άνθρωπος ότι χάνει την ανεξαρτησία του δεν μπορεί να ελέγξει ούτε τα ίδια του τα μέλη. Παράλληλα κάποιοι διακατέχονται από αίσθημα θυμού και ενοχές.Θυμό προς τονίδιο τους τον εαυτό γι’ αυτό που έπαθαν κι ενοχές γιατί θα μπορούσαν να το έχουν αποφύγει ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν. Επιπροσθέτως νιώθουν φόβο και άγχος για το πώς θα επιβιώσουν μετά την κάκωση του νωτιαίου μυελού και τις συνέπειες που θα έχει στο σώμα και την καθημερινότητα τους. Τέλος, νιώθουν θλίψη διότι συνειδητοποιούν το πόσο ευάλωτοι θα είναι στο εξής, το τι έχασαν και το πώς θα είναι η καθημερινότητά τους στο εξής.
Οπωσδήποτε όταν συμβαίνει μια τέτοια κάκωση σε ένα άτομο επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις αντιδράσεις και την ψυχολογία των ανθρώπων που έρχονται σε επαφή μαζί του. Είναι δύσκολο να ελεγχτούν και να προβλεφτούν αυτές οι αντιδράσεις. Για πολλούς αγνώστους οι παραπληγικοί- τετραπληγικοι είναι ενοχλητικοί και τους προκαλούν αμηχανία και στεναχώρια. Παράλληλα η άγνοια του οικείου περιβάλλοντος πολλές φορές οδηγεί σε υπερπροστατευτική ίσως και φορτική συμπεριφορά ενώ άλλες φορές σε συντροφικότητα και εξυπηρέτηση με αγαθές προθέσεις. Όλα αυτά επηρεάζουν κατά κύριο λόγο τις οικογενειακές σχέσεις. Δημιουργούνται αισθήματα άγχους και ανησυχίας και δυσκολία προσαρμογής στα νέα δεδομένα. Σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζεται επιστημονική παρέμβαση ψυχολόγου για την επαναφορά της οικογένειας, σε ρυθμούς ομαλής συμβίωσης.
Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να κάνουν κάποιον που βιώνει μια τόσο τραγική κατάσταση να ζητήσει υποστήριξη είναι όταν έχει ένα επίμονο συναίσθημα δυσαρέσκειας, ανεξήγητη κόπωση ή δυσκολίες στον ύπνο, δυσκολία στη συζήτηση και έντονα αισθήματα μοναξιάς, θλίψης, κατάθλιψης, άγχους και ανησυχίας. Τέλος προβλήματα με κατάχρηση ουσιών όπως αλκοόλ και ναρκωτικα ενώ παράλληλα δυσκολία στην διαχείριση θυμού και επιθετικότητα.
Οι θεραπευτές ανάλογα με την κατάρτιση και την εκπαίδευση τους χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους παρέμβασης όπως συνεντεύξεις, ψυχολογικά τεστ, κλίμακες αξιολόγησης, ύπνωση, συζητήσεις ασκήσεις χαλάρωσης, γραπτές αναθέσεις, μεθόδους ανταμοιβής κι άλλες τεχνικές ανάλογα με την περίσταση. Οι συνεδρίες συνήθως γίνονται μια φορά την εβδομάδα και διαρκούν γύρω στα 50 λεπτά. Η διάρκεια της θεραπείας ποικίλει ανάλογα με την περίσταση, μπορεί να φτάσει έως και κάποια χρόνια.
ΚΑΝΕΛΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑ
Κλινική Ψυχολόγος